uKREKxG. HİPERTİROİDİ TİROİD BEZİNİN FAZLA ÇALIŞMASI Tiroid bezi boynun ortasında yer alan iki loblu bir bezdir. T3 ve T4 adlı tiroid hormonlarını üretir. Beyinde yer alan hipofiz bezinin tiroid bezini, tiroid stimülan hormon TSH ile uyarması sonucu T3, T4 üretilerek kana salınır. Hipertiroidi tiroid bezinden salgılanan tiroid hormonlarının fazlalığını ifade eder. Dolaşımda T3 ve T4 düzeyinin yüksek olmasına da hipertiroidi denir. Tiroid hormonları vücut metabolizmasının devamı için gereklidir ancak fazla olması ve tedavi edilmemesi halinde kalp yetmezliğinden, kemik erimesine kadar birçok hastalığa sebep olabilir. Hipertiroidi genellikle yavaş başlangıçlı olmakla birlikte ani başlangıçlı da olabilir. HİPERTİROİDİ NEDENLERİ ve benzer belirtiler oluşturan tirotoksikoz nedenleri Hipertiroidi nedenleri Graves Hastalığı ve fazla çalışan tiroid nodülleridir. Burada sayılan diğer maddeler hipertiroidiye benzer belirtiler oluşturan tirotoksikoz nedenleridir. 1. Graves Hastalığı Graves hastalığı hipertiroidinin en sık sebebidir. Sıklıkla 20-40 yaş arası kadınlarda görülmekle birlikte her iki cinsiyette ve her yaşta görülebilir. Graves hastalığında bağışıklık sisteminden salgılanan antikorlar tiroid bezini etkileyip fazla hormon üretilmesine neden olur. Graves hastalığında tiroid bezi büyüyerek guatra sebep olabilir. 2. Hiperfonksiyonlu tiroid nodülleri toksik adenom, toksik multinodüler guatr Tiroid nodülleri tiroid bezinde yer kaplayan, çevresindeki normal tiroid dokusundan kıvam olarak farklı, radyolojik olarak sınırları ayrılabilen küresel veya ovoid şekilli nodüler lezyonlardır. Tiroid nodüllerinin aşırı miktarda tiroid hormonu üretmesi sonucu hipertiroidi ortaya çıkabilir. Bu nodüller sıcak nodül, toksik nodül, birden fazla olduğunda ise toksik multinodüler guatr olarak adlandırılır. Tiroiditler, tiroid bezinin inflamasyonu sonucu hormon depolayan hücrelerin hasarına bağlı yüksek miktarda tiroid hormonunun kan dolaşımına salınımına neden olan bir grup hastalıktır. a. Subakut Tiroidit Genellikle viral üst solunum yolu enfeksiyonunu takiben ortaya çıkan ve kendini sınırlayan bir hastalıktır. Genç erişkin ve orta yaşlarda hastalık sıklığı artar, ilerleyen yaşlarda ise azalır. Görülme sıklığı de 5 civarındadır. Kadınlarda erkeklere göre 3-4 kat yüksektir. Üst solunum yolları enfeksiyonlarını takiben gelişmektedir. Tirod bezinde inflamasyon gelişir ve sonucunda tiroid bezinde depolanmış hormonlar kana salınır. Tiroid bezi bölgesinde kulağa vuran, yutkunmakla artan ağrı, boyna dokunmakla ciddi ağrı ve hassasiyet söz konusudur. Ağrının yanı sıra yorgunluk, kas-eklem ağrıları, ateş gibi grip benzeri semptomlar vardır. Hastalık genellikle yavaş seyirli olup, bir iki haftada ortaya çıkar ve beş altı hafta, bazen aylarca sürer. Hipertiroidi semptomları genellikle hafif olmakla birlikte bazı hastalarda şiddetli olabilir. Hastalığın ilerleyen döneminde olguların %5’inde hipotiroidi tiroid hormonların düşük olması bulguları gelişebilir. b. Lenfositik Sessiz Tiroidit Lenfositler beyaz kan hücreleri tarafından gelişen inflamasyon sonucu hipertiroidiye benzer bir tablo gelişir. Tiroid bezi bu hastalıkta subakut tiroiditten farklı olarak ağrısızdır. Kendi kendisini sınırlayan bir hastalıktır. Hafif çarpıntı, terleme, huzursuzluk gibi şikayetler ile hiç fark edilmeden klinik atlatılabilir. Kendini sınırlayan hastalık olduğu için genellikle tedavi edilmeksizin izlenir. c. Postpartum Tiroidit Gebelik sonrası gelişen tiroid inflamasyonudur. Gebelerin %8-10’unda görülür. Tiroid bezi ağrısızdır, ancak şiş olabilir. Hipertiroidi semptomları hafif derecede olabilir. 3. İlaçlar Amiodaron, yaygın olarak kullanılan ve iyot içeren kalp ritim bozukluklarında sıklıkla kullanılan bir ilaçtır. Ağırlığının %37’si kadar iyot içerir. Amiodaron kullanan hastaların %14-18’inde tiroid fonksiyon bozukluğu gelişebilir. Amiodaron kullananımı iyot yeterli bölgelerde hipotiroidiye kanda tiroid hormonlarının düşüklüğü, iyot eksikliği bölgelerinde ise daha çok hipertiroidiye yol açabilir. Hipotiroidi nedeniyle kullanılan hormon tedavisinin fazla kullanılması ve bazı kanser ilaçlarına bağlı olarak da hipertiroidi tablosu gelişebilir. HİPERTİROİDİ İÇİN RİSK FAKTÖRLERİ Aile öyküsü olması Kadın cinsiyet Otoimmün hastalıkların varlığı Tip 1 diyabet, pernisiyöz anemi, primer adrenal yetmezlik gibi otoimmun hastalıklara sahip olmak. HİPERTİROİDİ KOMPLİKASYONLARI Hipertiroidi pek çok komplikasyona neden olabilir. Hipertiroidizmin neden olduğu komplikasyonların başında kalp problemleri gelir. Kalp ritminin artması ve ritm bozukluğu ile karakterize atrial fibrilasyon tablosuna neden olabilir. Atrial fibrilasyon ise inme ve kalp yetmezliği görülme riskini artırır. Tedavi edilmemiş hipertiroidi zayıf, kırılgan kemiklere osteoporoz neden olabilir. Kemiklerin dayanıklılığı yapısında yer alan kalsiyum ve diğer minerallere bağlıdır. Uzun süre yüksek miktarda tiroid hormonları mevcut kalsiyumun etkin şekilde kemiklerde depolanmasını engelleyerek zayıf kemiklere, osteoporoza ve nihayetinde de kemik kırıklarına neden olabilir. Graves, bazı hastalarda oftalmopati adı verilen göz ile ilişkili semptomlara neden olabilir. Göz arkasındaki yumuşak doku ve kasların şişmesine bağlı olarak göz küresi normalde olduğundan daha önde görülür. Göz tutulumu olan hastaların %3-5’inde görmeyi tehdit edecek ciddi göz tutulumu mevcuttur. Sigara içmek Graves ile ilişkili göz tutulunu gelişimi açısından risk yaratmaktadır. Sigara içenlerde Graves’in göz tutulumu tiroid oftalmopati gelişme riskinde 7-8 kat artış söz konusudur. Göz tutulumunun ciddiyeti, içilen sigara sayısıyla doğrudan ilişkilidir. Sigara mevcut semptomların kötüleşmesine de neden olmaktadır. Ayrıca sigara tedavilerin etkinliğini de azaltmaktadır. Sigarayı bırakanlarda göz semptomlarının kötu¨leşme riski azalmaktadır. Tiroid oftalmopatili hastalarda aşağıdaki semptomlar izlenir Göz kuruluğu Şiş, kızarık gözler Göz yaşarması Işık hassasiyeti Bulanık veya çift görme Göz hareketlerinde kısıtlılık Göz küresinin dışa doğru çıkık görüntüsü Hipertiroidi hayatı tehdit eden tiroid krizine neden olabilir. Tiroid krizi hipertiroidi bulgularının daha belirgin olduğu ve yeterli tedavi yapılmadığı durumlarda görülür. Genellikle Graves hastalığına bağlı hipertiroidiye bağlı olarak görülmesine rağmen, diğer hipertiroidi şekillerinde de ortaya çıkabilir. Tanısı ve bulguları hipertiroidi ile benzerlik gösterir. Tiroid krizinde hipertiroidi belirti ve bulguları daha abartılı olmakla birlikte esasen hayatı tehdit eden organ yetmezlikleri tabloya eşlik eder. Ateş, bulantı, kusma, şuur bulanıklığı gibi bulgu ve belirtiler tabloya eklenebilir. Tam gelişmiş tiroid krizine az rastlanılmakla birlikte, kriz tehdidi taşıyan ve ağır hipertiroidi bulguları gösteren hastalarla karşılaşmak daha olasıdır. Tiroid krizinin ortaya çıkmasında genellikle enfeksiyonlar, kalp krizi , cerrahi, travma ve inme gibi kolaylaştırıcı bir faktör rol oynar. HİPERTİROİDİ SEMPTOMLARI Hipertiroidi pek çok sağlık problemini taklit edebilir. Bu da zaman zaman tanı konulmasında güçlük çekilmesine neden olabilir. Özellikle sinirliliğin stres nedenli olduğu sıklıkla düşünülmektedir. Hipertiroidinin yol açtığı en sık semptomlar İştahta değişiklik olmaksızın, istenmeyen kilo kaybı Çarpıntı Düzensiz kalp ritmi Aşırı terleme Sıcağa tahammülsüzlük Büyümüş tiroid bezi guatr Kaslarda zayıflama, güçsüzlük Sinirlilik Anksiyete Uyku problemleri Güçsüzlük Titreme Artmış barsak hareketleri, ishal Gözlerde ileri doğru fırlama Adet düzensizliği Jinekomasti erkeklerde meme büyümesi Cinsel istek kaybı HİPERTİROİDİ TANISI Hastanın hikayesi, fizik muayene ve semptomlar sonrasında hipertirodiden şüphelenildiğinde ilk istenecek tetkik TSH ve T4 ölçümüdür. T4 düzeyleri normal bulunması halinde klinik şüphe devam ediyorsa kandan T3 düzey tayini yapılır. Düşük TSH yüksek T4 ve/veya yüksek T3 hipertiroidi tanısı konulmasını sağlar. Laboratuar tetkikleri ile hipertirodi tanısı konulmasının ardından hipertiroidiye neden olan faktörün araştırılması için; tiroid bezinin dolaşımdan iyot tutma oranın araştırıldığı radyoaktif iyot uptake testi, Graves hastalığında yükselen tiroid reseptör antikoru TRAB, tiroid bezinin büyüklüğünün, tiroiditin ve nodüllerin değerlendirilmesi için tiroid ultrasonu ve tirod sintigrafisi gibi ek yöntemlere başvurulabilir. HİPERTİROİDİ TEDAVİSİ Hipertiroidi tedavisi ilaç , radyoaktif iyot tedavisi ve cerrahi tedaviden oluşur. Hangi tedavi şeklinin seçileceği hastanın yaş, ek hastalıklar, hastalık ciddiyetine göre değişiklik gösterir. 1. İLAÇ TEDAVİSİ Medikal tedavide iki ana grup ilaç bulunur. Bunlar tiroid hormon sentezini azaltan anti-tiroid ilaçlar ve tiroid hormon etkilerini azaltan ilaçlardır. Anti-tiroid tedavi alan hastaların %15’inde kaşıntı, kızarıklık, cilt döküntüsü, eklem ağrısı gibi minör yan etkiler görülebilir. Nadiren ise daha ciddi yan etkiler ortaya çıkabilir. Anti-tiroid tedavini başlangıcı sonrasında nadiren agranülositoz görülebilir. Agranülositoz beyaz kan hücrelerinin ciddi miktarda azalmasıdır. Hayatı tehdit eden bir durumdur. Bu nedenle tedavi süresince boğaz ağrısı, ateş gibi enfeksiyon belirtileri izlendiğinde bir an önce ilaç bırakılarak, hastaneye başvurmak gerekir. Agranülositoz geliştiyse mevcut enfeksiyoz durumu hayatı tehdit edici boyuta gelebilir. Anti-tiroid tedavinin bırakılması ardından genellikle 1 haftada agranülositoz düzelir. Tedavi süresince tiroid hormon seviyeleri periyodik olarak izlenmelidir. Anti-tiroid ilaç tedavisi alan hastalarda karaciğer enzimleri de bazen yükselebilir ve bu açıdan takip edilmeleri gerekir. Bu hastalar bazen gözlerinde sararma farkedebilirler. Anti-tiroid ilaçlar T3 ve T4 ün her ikisini de azaltırlar ancak T3 azalması uzun zaman alabilir. Tiroid hormon etkilerini azaltan ilaçlar hormon seviyesini etkilemeksizin etki gösterirler. Saatler-günler içerisinde semptomatik iyileşme sağlayarak kalp hızının, terlemenin, titremenin azalmasını sağlarlar. İYOT TEDAVİSİ Tiroid hormon üreten hücrelerin harap edilerek hormon üretiminin durmasına neden olur. Tiroid bezi hormon üretebilmek için iyoda ihtiyaç duyar. Kandaki iyodu toplayarak tiroid hormon sentezinden kullanır. Ağızdan kapsül formunda alınan radyoaktif iyot kana karışarak tiroid bezine ulaşır ve hormon üreten hücreleri harap eder. Etkisi 6-18 haftada görülmeye başlar. Hastaların büyük bir kısmında radyoaktif iyot tedavisi sonrası sıklıkla hipotiroidi tiroid hormon düşüklüğü gelişmesi nedeniyle hayat boyu tiroid hormon takviyesi kullanmaları gerekir. Ciddi hipertiroidisi olan hastaların ikinci kez radyoaktif iyot tedavisi alması gerekebilir. Tedavi sonrası hastaların 5-7 gün boyunca radyasyon maruziyeti açısından çocuklar ve gebelerden uzak durması gerekir. Radyoaktif iyot tedavisinin gebeler ve emziren annelerde kesinlikle uygulanmaması gerekir. Cerrahi tedavi ile hipertiroidi kesin olarak tedavi edilebilir. Ancak sinir hasarı, kalsiyum metabolizmasını kontrol eden paratiroid bezi hasarına yol açabilmesi gibi komplikasyonlar nedeniyle hipertiroidinin tedavisinde sıklıkla tercih edilmemektedir. Medikal veya radyoaktif tedavinin hasta için uygun olmaması halinde takip edilen doktor tarafından tercih edilebilir. Cerrahi, deneyimli cerrahlar tarafından yapıldığında komplikasyon riski azalmaktadır. Cerrahi öncesi, hipertiroidinin hayati risk oluşturması nedeniyle tiroid hormon düzeyinin normal sınırlarda olması gerekir. Bunun için medikal tedaviye hatta radyoaktif iyot tedavisine ihtiyaç duyulabilir. Cerrahi sonrası tiroid bezinin tam olarak çıkarılması durumunda yeterli tiroid hormonu olmaması nedeniyle hayat boyu tiroid hormon desteğine ihtiyaç duyulur. Hipertiroidizmin uygun tedavisi için Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır. Saçımızın telinden ayak tırnağımızın ucuna kadar vücudumuzdaki tüm fonksiyonları düzenleyen tiroit bezi, kelebeğe benzeyen şekliyle nefes borusunun önünde yer alıyor. Boyutu küçük olmasına karşın salgıladığı hormonlarla vücudumuz için anahtar görevi üstlenen tiroit bezi, vücut metabolizmasını ayarlayan T3 ve T4 hormonlarını salgılıyor. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Deniz Şimşek, “Beyinde yer alan hipofiz bezi, T3 ve T4 üretimi için TSH hormonu gönderir. Ancak iyot olmadan bu iki hormon üretilemez. Tiroit hormonlarının üretilebilmesi için mutlaka vücuda yeterli ölçüde iyot alınması gerekir. İyot eksikliği; iyotsuz tuz kullanımı, kullanılan bazı ilaçlar ya da emilimi etkileyen minerallerin vücudumuza daha fazla girmesi gibi nedenlerle oluşur. İyot eksikliği giderilince tiroit fonksiyonları normale döner” bezi çok çalışıyorsa!Kanda tiroit hormonu düzeyinin yükselmesi hipertiroidi’ olarak tanımlanıyor. TSH hormonu düşük olmasına karşın T3 ve T4 üretimi yüksek oluyor. Dr. Deniz Şimşek, bu durumun da çarpıntı, aşırı terleme, uykusuzluk, kilo kaybı, ellerde titreme ve sinirlilik gibi yakınmalara yol açtığını belirterek “Tiroit hormonu yüksekliğinin genellikle iki nedeni vardır. Ya hormon salgılayan bir tiroit nodülü ya da halk arasında zehirli guatr olarak bilinen Graves hastalığı görülür. Hashimoto hastalığında olduğu gibi Graves’in de nedeni bilinmiyor. Tiroit hormon fazlalığı dışında guatr ve gözlerin dışarıya doğru çıkık olması da belirtiler arasındadır. Yaşa, gebelik planı olup olmamasına, nüks vaka olup olmamasına göre değişen radyoaktif iyot, ilaç ya da cerrahi gibi farklı tedavi seçenekleri vardır” bezi az çalışıyorsa!Tiroit bezinin yeterli hormon üretememesi ise hipotiroidi’ olarak tanımlanıyor. Bu durumun kan tetkiklerinde TSH değeri yüksek çıkmasına karşın T4 ve T3 düzeyinin düşüklüğü ile kendini gösterdiğini kaydeden Dr. Deniz Şimşek, eşlik eden şikayetleri “kilo alma ya da zayıflama çabasına rağmen kilo verememe, halsizlik, depresyon, üşüme, kabızlık, adet düzensizliği, aşırı uyku” olarak sıralıyor. Hipotiroidinin sıklıkla iyot eksikliği ve Hashimoto hastalığına bağlı olarak geliştiğini ifade eden Dr. Deniz Şimşek Hashimoto’yu şöyle açıklıyor “Bir otoimmün sağlık sorunu olan Hashimoto nedeni bilinmeyen bir hastalık. Strese, bazı gıdalara bağlı olarak geliştiği düşünülüyor. Hashimoto’da bağışıklık sistemi tiroit bezini düşman olarak görüp saldırıyor. Kanda antiTPO antikoru bu saldırının başladığını gösteriyor. TSH, T3 ve T4 hormon düzeyleri normal olsa bile eğer antiTPO antikoru tespit edilmişse kişi, Hashimoto hastası sayılır.”İlacınızı sabah aç karnına alınBu seviyede yakalanan Hashimoto hastalarında iyot eksikliğini gidermek için iyot ve antiTPO saldırılarını önlemek için selenyum minerali takviyesi yapıldığını belirten Dr. Deniz Şimşek, ayrıca gluten ve süt ürünleri tüketiminin de bir süre sınırlanabildiğini kaydediyor. Bu şekilde hormon düzeylerinin belli aralıklarla kontrol edilerek dışarıdan takviyeye başlamanın mümkün olduğunca ertelendiğini anlatan Dr. Deniz Şimşek, “Ancak tiroit bezinin artık çalışamadığı durumda antikor seviyesini takip etmenin anlamı yok. Normal vücut fonksiyonları için dışarıdan hormon takviyesi almak gerekir” diyor. Bu ilacı kullanmaktan çekinmemek gerektiğini vurgulayan Dr. Deniz Şimşek, “Sabah aç karnına alın, hormon seviyelerinizi düzenli takip ettirin. Başka bir hastalığınız ortaya çıktığında, başka bir ilaç kullanmanız gerektiğinde ya da gebe kaldığınızda da ilacınızı asla bırakmayın” diye bilgi normalse guatr tedavisine gerek yokTiroit bezinin normalden büyük olmasına guatr deniyor. Tanı için tiroit ultrasonografisi, hormon testleri, iyot ölçümü gerektiğini ifade eden Dr. Deniz Şimşek, tedavi yöntemlerini “Hormonlarınız normalse, iyot eksikliği yoksa şikayet oluşturmaz, tedavi gerekmez. Ancak tiroit bezi çok büyür; nefes alma ya da yutma problemine neden olursa ya da kişiyi estetik olarak rahatsız ederse cerrahi uygulanabilir” diye nodülünde kanser riski düşükTiroit nodülü ise tiroit bezinde gelişen patates şeklindeki lokal büyümeler olarak tanımlanıyor. Bazı nodüllerin içinin sıvı dolu bazılarının ise sert olduğunu dile getiren Dr. Deniz Şimşek, “Nodüller olsa da tiroit bezi normal büyüklükte olabilir yani nodüllere guatrın eşlik etmesi gerekmez. Yapılan çalışmalar nodüllerin ilaç tedavisiyle küçülmediğini göstermiştir. Bu nedenle hormon bozukluğu yoksa nodüllerde ilaç kullanmak gereksizdir” diyor. Tiroit nodüllerinden kanser gelişme olasılığının düşük olduğuna dikkat çeken Dr. Deniz Şimşek, “erkek cinsiyet, tek nodül, sert nodül, hızla büyüyen ve ultrasonografide düzensiz kenar-mikrokalsifikasyon kireçlenme” gibi bulgular olması halinde biyopsi kararı verilebildiğini anlatıyor. Tiroid; Adem elmasının altında, boynunuzun tabanında bulunan küçük, kelebek şeklinde bir bezdir. Endokrin sistemi olarak adlandırılan karmaşık bir bez ağının bir parçası olup vücudunuzun faaliyetlerinin çoğunu koordine etmekten sorumludur. Tiroid bezi vücudunuzun metabolizmasını düzenleyen hormonlar üretir. Çok fazla hormon üreten troid hipotiroidizm birkaç farklı problem ortaya çıkabilir. Hipertiroidizmde tiroid bezi aşırı aktif olup hormonu çok fazla üretir. Hipertiroidizm kadınların yaklaşık yüzde 1’ini etkiler. Erkeklerde daha az yaygındır. Graves hastalığı hipertiroidizmin en yaygın nedenidir ve aşırı aktif tiroidi olan kişilerin yaklaşık yüzde 70’ini etkilemektedir. Tiroit üzerindeki nodüller, toksik nodüler guatr veya multinodüler guatr olarak adlandırılan bir durum da, bezin hormonlarını aşırı üretmesine neden olabilir. Aşırı tiroid hormon üretimi aşağıdaki gibi semptomlara neden olur – Huzursuzluk – Sinirlilik – Kalp Çarpıntısı – Sinirlilik – Aşırı terleme – Kaygı – Uyku problemi – İnce deri – Kırılgan saç ve tırnak – Kas Güçsüzlüğü – Kilo kaybı – Şişkin gözler Graves hastalığındaHipertiroidizm Tanı ve TedavisiKan testi, kanınızdaki tiroid hormonu tiroksin veya T4 ve tiroid uyarıcı hormon TSH düzeylerini ölçer. Hipofiz bezi tiroid hormonlarını üretmek için uyarır. Yüksek tiroksin ve düşük TSH seviyeleri tiroid bezinizin aşırı aktif olduğunu gösterir. Doktorunuz ayrıca size radyoaktif iyot ağızdan veya enjeksiyon verebilir ve daha sonra tiroid bezinin ne kadarını aldığını ölçebilir. Çok fazla radyoaktif iyot almak, tiroidinizin aşırı aktif olduğuna işarettir. Düşük radyoaktivite seviyesi hızla iyileşir ve çoğu insan için tehlikeli değildir. Hipertiroidizm tedavisi, tiroid bezini yok eder veya hormonlarını üretmesini engeller. Metimazol Tapazol gibi antitiroid ilaçlar, tiroidin hormonlarını üretmesine engel olmakla birlikte büyük miktarda radyoaktif iyot tiroid bezine zarar verir. Tiroid beziniz iyot aldıkça beze zarar veren radyoaktif iyodu da çeker. Tiroid bezini çıkarmak için ameliyat yapılabilir. Radyoaktif iyot tedavisi veya tiroid bezinizi yok eden ameliyatlarınız varsa hipotiroidizm geliştirecek ve her gün tiroid hormonu almanız hipertiroidizmin tam tersidir. Tiroid bezi azdır ve hormonlarını yeterince üretemez. Hipotiroidizm genellikle Hashimoto hastalığından tiroid bezinin çıkarılmasına yönelik ameliyat veya radyasyon tedavisinden kaynaklanır. Amerika Birleşik Devletleri’nde 12 ve daha büyük yaştakilerin yüzde etkiliyor. Çoğu hipotiroidizm olgusu hafiftir. Çok az tiroid hormonu üretimi bazı semptomlara yol açar – yorgunluk – kuru cilt – soğuğa karşı artan hassasiyet – hafıza problemleri – kabızlık – depresyon – kilo almak – zayıflık – yavaş kalp hızı – komaHipotiroidizm Tanı ve TedavisiDoktorunuz TSH ve tiroid hormon seviyenizi ölçmek için kan testleri yapacaktır. Yüksek bir TSH seviyesi ve düşük tiroksin seviyesi tiroidinizin az olduğu anlamına gelebilir. Bu seviyeler, hipofiz bezinin hormonunu yapmak için tiroid bezini uyarmaya çalışmak için daha fazla TSH salgıladığını da gösterebilir. Hipotiroidizm için ana tedavi tiroid hormon hapları almaktır. Dozun doğru olması önemlidir, çünkü çok fazla tiroid hormonu almak hipertiroidizm belirtilerine neden HastalığıHashimoto hastalığı da kronik lenfositik tiroidit olarak bilinir. Her yaşta ortaya çıkabilir, ancak en çok orta yaşlı kadınlarda görülür. Hastalık, vücudun bağışıklık sistemi yanlışlıkla tiroid bezine ve hormon üretme kabiliyetine saldırıp yavaşça tahrip ettiğinde ortaya çıkar. Hafif Hashimoto hastalığı vakaları olan bazı kişilerin belirgin semptomları olmayabilir. Hastalık yıllarca stabil kalabilir ve semptomlar genellikle süptildir. Ayrıca spesifik değiller, yani diğer birçok durumun belirtilerini taklit ederler. Semptomlar şunları içerir – yorgunluk – depresyon – kabızlık – hafif kilo alımı – kuru cilt – soluk, kabarık yüz – ağır ve düzensiz adet kanaması – soğuğa karşı dirençsizlik – genişletilmiş tiroid veya guatrHashimoto’nun Tanı ve TedavisiHerhangi bir tiroid bozukluğu tipinin taranması sırasında TSH düzeyinin test edilmesi genellikle ilk adımdır. Yukarıdaki belirtilerden bazılarını yaşıyorsanız, doktorunuz, düşük TSH seviyelerini ve düşük tiroid hormonlarını T3 veya T4 kontrol etmek için bir kan testi isteyebilir. Hashimoto hastalığı otoimmün bir hastalıktır, bu yüzden kan testi de tiroide saldıran anormal antikorları gösterir. Hashimoto’nun hastalığı için bilinen bir tedavi yoktur. Hormon değiştirici ilaç genellikle tiroid hormon seviyelerini yükseltmek veya daha düşük TSH seviyelerini yükseltmek için kullanılır. Ayrıca hastalığın semptomlarını hafifletmeye yardımcı olabilir. Nadir görülen Hashimoto vakalarında tiroid bezinin bir kısmını veya tamamını çıkarmak için cerrahi gerekebilir. Hastalık genellikle erken bir aşamada saptanır ve yavaş yavaş ilerlediği için yıllarca stabil HastalığıGraves, vücudun bağışıklık sistemi tiroid bezine saldıran bir otoimmün bozukluktur. Bu, bezin metabolizmayı düzenlemek için sorumlu olan hormonu aşırı üretmesine neden olabilir. Hastalık kalıtsaldır ve erkeklerde veya kadınlarda herhangi bir yaşta gelişebilir, ancak Sağlık ve İnsan Hizmetleri Departmanı’na göre 20 ila 30 yaş arası kadınlarda daha yaygındır. Diğer risk faktörleri stres, hamilelik ve sigara içilmesidir. Kan akışınızda yüksek düzeyde tiroid hormonu olduğunda, vücudunuzun sistemleri hızlanır ve hipertiroidizmde sık görülen semptomlara neden olur. Bunlar şunları içerir – kaygı – sinirlilik – yorgunluk – el titremesi – artmış veya düzensiz kalp atışı – aşırı terleme – uyumakta zorluk – ishal veya sık bağırsak hareketleri – değiştirilmiş adet döngüsü – guatr – şişkin gözler ve görme sorunlarıGraves hastalığı teşhis ve tedavisiBasit bir fizik muayene, genişlemiş tiroid, genişleyen şişkin gözler ve hızlı nabız ve yüksek tansiyon dahil olmak üzere artan metabolizma belirtilerini ortaya çıkarabilir. Doktorunuz, ayrıca her ikisi de Graves hastalığının belirtileri olan yüksek T4 seviyelerini ve düşük TSH seviyelerini kontrol etmek için kan testleri isteyecektir. Tiroidinizin ne kadar hızlı toparlandığını ölçmek için bir radyoaktif iyot alım testi de uygulanabilir. Yüksek bir iyot alımı Graves hastalığında tutarlıdır. Bağışıklık sisteminin tiroid bezine saldırmasını ve hormonların aşırı üretilmesine neden olmasını engelleyecek bir tedavi tiroid bezinin kansersiz genişlemesidir olup, en belirgin ve yaygın nedeni iyot eksikliğidir. Araştırmacılar, guatrın dünya çapında iyot eksikliği olan 800 milyon insandan 200 milyonunu etkilediğini tahmin ediyorlar. Bunun tersine, guatranın genellikle iyotlu tuzun bol miktarda iyot sağladığı Amerika Birleşik Devletleri’nde hipertiroidizmin bir belirtisi ve bir semptomudur. Guatr her yaşta, özellikle de iyot bakımından zengin gıdaların kısa sürede beslendiği dünyadaki herkesi etkileyebilir. Ancak 40 yaşından sonra ve tiroid bozukluklarına yakalanma olasılığı daha yüksek olan kadınlarda guatr daha yaygındır. Diğer risk faktörleri arasında aile öyküsü, belirli ilaç kullanımı, gebelik ve radyasyona maruz kalma yer alır. Guatr şiddetli değilse herhangi bir semptom olmayabilir. Guatr, boyuta bağlı olarak yeteri kadar büyürse, aşağıdaki belirtilerden bir veya daha fazlasına neden olabilir – boynunuzda şişme veya sıkılık – solunum veya yutma güçlüğü – öksürme veya hırıltı – ses kısıklığı Guatr tanısı ve tedavisi Kan testleri, kan dolaşımınızdaki tiroid hormonu, TSH ve antikor seviyelerini ortaya çıkaracaktır. Bu, genellikle guatranın bir nedeni olan tiroid bozukluklarını teşhis edecektir. Tiroid ultrasonu şişlik veya nodülleri kontrol edebilir. Guatr iyot eksikliğinin sonucuysa küçük dozlarda iyot alabilirsiniz. Radyoaktif iyot tiroid bezini küçültebilir. Cerrahi bezin tamamını veya bir kısmını kaldıracaktır. Tedaviler genellikle örtüşür çünkü guatr genellikle hipertiroidizmin bir belirtisidir. Guatrlar genellikle Graves hastalığı gibi yüksek oranda tedavi edilebilen tiroid bozuklukları ile ilişkilidir. Guatrlar genellikle endişe nedeni olmasa da tedavi edilmedikleri takdirde ciddi komplikasyonlara neden olabilirler. Bu komplikasyonlar nefes alma ve yutma güçlüğünü NodülleriTiroid nodülleri tiroid bezinde veya üzerinde oluşan büyümelerdir. Erkeklerin yaklaşık yüzde 1’i ve kadınların yüzde 5’inde hissedilecek kadar büyük tiroid nodülleri vardır. İnsanların yaklaşık yüzde 50’sinin hissetmesi çok küçük olan nodüller olacaktır. Nedenleri her zaman bilinmemektedir ancak iyot eksikliği ve Hashimoto hastalığı içerebilir. Nodüller katı veya sıvı dolu olabilir. Çoğu iyi huyludur, ancak aynı zamanda vakaların küçük bir yüzdesinde kanserli olabilirler. Tiroidle ilgili diğer sorunlarda olduğu gibi, kadınlarda nodüller erkeklerden daha yaygındır ve her iki cinste de risk yaşla birlikte artmaktadır. Çoğu tiroid nodülü herhangi bir semptom göstermez. Bununla birlikte eğer yeteri kadar büyürlerse boynunuzda şişliklere neden olabilirler ve nefes alma ve yutma güçlüklerine, ağrılarına ve guatrına neden olabilirler. Bazı nodüller tiroid hormonu üretir ve kan dolaşımında anormal derecede yüksek seviyelere neden olur. Bu olduğunda, belirtiler hipertiroidizm ile benzerdir ve şunları içerebilir – Yüksek nabız oranı – Sinirlilik – İştah artışı – Titreme – Kilo kaybı Diğer yandan, nodüller Hashimoto hastalığı ile ilişkiliyse semptomlar hipotiroidizme benzer olacaktır. – Yorgunluk – kilo almak – saç dökülmesi – kuru ciltTiroid Nodülü Tanı ve TedavisiÇoğu nodüller normal fizik muayenede tespit edilir. Ultrason, CT taraması veya MRI sırasında da tespit edilebilirler. Bir nodül saptandığında bir TSH testi ve tiroid taraması, hipertiroidizm kontrol edebilir. İnce iğne aspirasyon biyopsisi, nodülden alınan hücrelerin bir örneğini almak ve nodülün kanserli olup olmadığını belirlemek için kullanılır. Benign tiroid nodülleri yaşamı tehdit etmez ve genellikle tedaviye ihtiyaç duymaz. Tipik olarak, zamanla değişmezse nodülü kaldırmak için hiçbir şey yapılmaz. Doktorunuz başka bir biyopsi yapabilir ve büyürse nodülleri küçültmek için radyoaktif iyot önerebilir. Kanser nodülleri oldukça nadirdir. Ulusal Kanser Enstitüsü’ne göre, tiroid kanseri popülasyonun yüzde 4’ünden daha azını etkiler. Doktorunuzun önerdiği tedavi, tümör tipine bağlı olarak değişecektir. Tiroidi ameliyatla çıkarmak genellikle tercih edilen tedavidir. Radyasyon tedavisi bazen cerrahi ile veya ameliyatsız olarak kullanılır. Kanser vücudun diğer bölgelerine yayılırsa kemoterapi genellikle Meltem Yıldırım Tiroid bezinin salgıladığı T3 ve T4 hormonlarının seviyesini etkileyen karalahana bitkisinin yoğun olarak tüketilmesinden dolayı, Doğu Karadeniz bölgesinde daha yaygın olarak görülen tiroid hastalıklarının önüne geçmek mümkün. Doğru beslenme ve ilaç takviyesinin yanı sıra bitkisel tedaviyle de önlenebilen tiroid hastalığı artık kabus olmaktan uzak. Tiroid belirtileri nelerdir, tedavisi nasıl olmalıdır diyenler için detaylar yazımızda yer alıyor. TİROİD BELİRTİLERİ NELERDİR? Tiroid hormonlarının fazla ya da az salgılanması sağlık açısından olumsuz sonuçlar yaratır. Tiroid hormonlarının fazla salgılandığında hipertiroid meydana gelir. Belirtileri ise şu şekildedir; Huzursuzluk Çarpıntı Terleme Sıcak ve nemli deri Geçmeyen ishal Yüksek tansiyon Uykusuzluk Sinirlilik Zayıflama Sıcağa gelememe Adet düzensizliği Ellerde titreme Tiroid bezinin büyümesi Gözlerde büyüme Saç dökülmesi, saçlarda kırılma ve incelme Parlak ışığa duyarlılık Tiroid hormonlarının az salgılandığında ise hipotriod rahatsızlığı meydana gelir. Belirtileri ise; Ses kısıklığı El ve ayaklarda ödem Depresif hal ve mutsuzluk Kabızlık Hızlı kilo artışı Çabuk yorulma ve hareketlerde yavaşlık Soğuğa duyarsızlık Adet süresi düzensizliği Erkeklerde ergenlik gecikmesi Boyunda şişlik TİROİD NEDİR? Tiroid, soluk borusunu üç taraflı olarak kaplayan bir bezdir. Tiroid bezinin salgıladığı T4 tiroksin ya da kalkanbezi hormonuve T3 triiyodotironin hormonları vücudun adrenalin ve dopamin hormonlarını salgılamasına ve hormonların dengeli bir şekilde çalışmasına yardımcı olur. Adrenalin ve dopamin, korku, heyecan ve zevk gibi duygusal tepkilerde aktif rol oynarlar. Tiroid bezinin salgıladığı diğer hormonlar, kalori ve oksijenin enerjiye dönüştürülmesini sağlayan metabolizmanın düzenli olarak çalışmasına destek olurlar. Tiroid bezi düzgün çalışmazsa vücut proteinleri yakamaz, bu da karbonhidratların ve proteinlerin işlenmesini engeller. Bu nedenle tiroid hastalıkları kontrolsüz biçimde kilo alımına sebep olur. Çoğu vakada, tiroid bezindeki düzensizliğin ilaç tedavisi ya da beslenme düzeninde değişiklikle kontrol altına alındığı görülmüştür. GUATR NEDİR? Tiroid bezinin büyümesine denilen guatr, değişik şekillerde olabilir. Bunlardan nodülsüz guatrda her iki tiroid bezi simetrik olarak büyür, yüzü düz ve yumuşaktır. Nodüler guatr da ise tiroidin yüzü boğum ve tümseklerden oluşur. Bunun sebebi de tiroid bezi büyümesi ile birlikte bir veya daha nodül içermesidir. TİROİD HASTALIĞI NEDEN OLUR? Tiroid beziyle ilgili hastalıklarda belirleyici bir etken vardır. Tiroid, kendi kendine hormon üretemez, bir uyarıcıya ihtiyacı vardır. Bu durumda tiroid bezi çalışmazsa ne olur? Tiroid bezi vücudun ihtiyaç duyduğu hormonları üretebilmek için, tiroid uyarıcı hormon TSH salgılayan hipofiz bezinin yardımına muhtaçtır. Hipofiz bezinin TSH salgılayamayacak durumda olması da tiroid bezi hastalıklarına sebep olur. Tiroksin ya da triiyodotironin salgılanmasını tetikleyen TSH hormonunun yeterli seviyede olmaması, bu hormonların çok az ya da çok fazla üretilmesine neden olarak tiroid hastalıklarındaki baş aktör konumuna gelmelerine sebep olur. Örneğin, tiroid bezinin az çalışması ne tür hastalıklara yol açar sorusunun birincil yanıtı hipotiroididir. TİROİD HASTALIKLARI NASIL TEDAVİ EDİLİR? Tiroid hastalıklarının tedavisini tek bir başlık altında aktarabilmek mümkün değildir. Tedavi yöntemini aktarabilmek için önce hastalığın türü tespit edilmelidir. Tiroid bezinin az ya da fazla miktarda hormon üretmesine bağlı olarak hastalığın tedavi yöntemi de farklılık gösterir. Hipofiz bezinin fonksiyonuna bağlı olarak pek çok farklı tiroid bezi rahatsızlığı meydana gelir. En yaygın görülen tiroid hastalıkları, aşırı miktarda hormon üretilmesi sonucu oluşan hipertiroidi ve yetersiz oranda hormon üretilmesinden kaynaklanan hipotiroididir. HİPERTİROİDİ Pek çok farklı durum hipertroidiye sebep olabilir. Otoimmun bozukluğundan kaynaklanan graves hastalığı, hipertiroidinin en yaygın nedenidir. Tiroid bezi nasıl hızlı çalışır sorusunun yanıtı otoimmun sistemindeki bir bozukluktur. söz konusu bozukluk, tiroid bezinin çok fazla hormon üretmesine neden olur. Hipertroidi kadınlarda daha sık görülür. Genetik olarak kan bağı olan kişilerde birbirine aktarılabilen hipertiroidin diğer nedenleri, T4 ve T3 hormonlarının üretimi için ana madde olan iyotun fazlalığı, T4 ve T3 hormonlarının kontrolsüz sızmasına neden olan tiroid bezi iltihabı, Yumurtalık ya da testis tümörü, Hipofiz ya da tiroid bezi tümörleri, Beslenme ya da ilaç yoluyla çok fazla miktarda tetraiyodotironin almak şeklinde sıralanabilir. Hipertiroidi hastalığında gırtlakta özellikle başın geriye yaslanmasında belirginleşen ve fiziksel muayenede ele gelen bir ya da birden fazla tiroid nodülü oluşur. Hastada ayrıca, İştah artışı, Gerginlik, Huzursuzluk, Konstantrasyon eksikliği, Kalp atışlarında düzensizlik, Kaşıntı, Saç dökülmesi, Bulantı ve kusma gibi belirtiler gözlemlenir. Eğer hastada, Nefes darlığı, Bilinç kaybı, Geçmeyen baş dönmesi, Hızlı ve düzensiz kalp atışı gibi belirtiler gözlemleniyorsa vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınması gerekir. Kişide hipertiroidi şüphesi varsa tiroid testi olarak adlandırılan kolesterol ve hormon testleri uygulanarak hastalık teşhis edilmeye çalışılır. Hipertiroidi tedavisinde yaygın olarak uygulanan üç yöntem vardır. Eğer hastalık yaşamı tehdit eder boyuta gelmemişse tapazol etken maddeli ilaçların kullanımıyla tiroid bezi aktivitesi kontrol altına alınır. Hastalık ilaçla tedavi evresini geçmişse, radyoaktif iyot yöntemine başvurulur. Bu yöntemle aşırı hormon üreten hücreler yok edilir. Bu yöntemin, ağızda ve gözlerde kuruluk, boğazda ağrı gibi yan etkileri olabilir. Son tercih olarak doktor tiroid bezinizin bir kısmını ya da tamamını almayı tercih edebilir. Bu durumda hipotiroididen korunmak için T4 ve T3 hormonlarının takviyesine ihtiyaç duyulur. HİPOTİROİDİ Hipertiroidinin aksine hipotiroidi, T4 ve T3 hormonlarının yeterli düzeyde üretilmemesinden kaynaklanır. Vücutta bulunan neredeyse tüm organlara enerji sağlamakla yükümlü olan tiroid bezinin düzgün çalışmaması bu hormonların az üretilmesine neden olur ve kalp ritminden sindirim sistemine kadar pek çok eylemi etkiler. Tiroid bezinin az çalışması durumunda ortaya çıkan hipotiroidi bağışıklık sistemindeki bozukluktan kaynaklanır. Antikorlar, vücuda giren zararlı bakteriler yerine sağlıklı doku hücrelerini hedef alır. Bu saldırıda hasar alan tiroid bezi vücudun ihtiyaç duyduğu oranda hormon üretemez. Ayrıca, hipertiroidiye bağlı olarak hastanın tiroid bezinin alınması da hipotiroidiye neden olabilir. Hipotiroidi olduğundan şüphelenilen kişide, Halsizlik, Üşüme, Depresyon, Ciltte kuruluk, Kaslarda zayıflık, Kilo alımı, Düşük kalp ritmi, Yüksek kolesterol, Adette düzensizlik gibi belirtiler gözlemlenir. Hipotiroidinin tedavisinde yaygın olarak hormon takviyesi uygulanır. Yapılan kan testleriyle hastanın ihtiyaç duyduğu hormon miktarı belirlenir ve ilaçlar aracılığıyla bu oran yeterli seviyeye yükseltilir. Hipotiroidi hastası için tiroid tedavisi ne kadar sürer sorusunun yanıtı ömür boyudur. Bu hastalık, tam olarak tedavi edilemez ve yaşam boyu kontrol altında tutulması gerekir. Levoksil etken maddeli ilaçlar T4 hormonunun sentetik bir kopyasını üreterek organların ihtiyaç duyduğu hormon takviyesini sağlar. Yaşam boyu süren ilaç tedavisinde her yıl düzenli olarak yapılan TSH ölçümleriyle hastanın ihtiyaç duyduğu hormon miktarı belirlenir. Her yıl aynı oranda hormon takviyesi yapılmaz. TİROİD HASTALIKLARINA İYİ GELEN BİTKİLER Tiroid hastalıklarının tedavisinde en etkin yöntem doktor kontrolünde yapılacak testler neticesinde uygulanacak ilaç tedavisi ya da cerrahi müdahaledir. Ancak bazı şifali bitkileri tüketerek tiroid bezindeki sorundan dolayı oluşan hormonal dengeyi sağlamak da mümkündür. 1. Dereotu Üç ay boyunca her öğünden önce bir yemek kaşığı dolusu dereotunu çiğnemek tiroid bezinin düzgün çalışmasını sağlayarak hastalığa bağlı oluşan hormonal dengesizliği kontrol altına alır. 2. Ceviz Tiroid bitkisel tedavisinde en etkili doğal kaynaklardan biri de ceviz kürüdür. 1 litre alkali su içerisine 21 adet cevizi parçalamadan bütün olarak atın. Karışımı barındıran kabınızı alüminyum folyoya sararak bir hafta ışık görmeyen bir yerde bekletin. 7 günün sonunda karışımdan bir bardak için ve ardından karışımın içerisindeki cevizlerden birini yiyin. Karışım tükenene kadar bu kürü uygulamaya devam edin. Tiroid bezi ve hastalıkları Son yıllarda ülkemizde tiroid rahatsızlıkları ile ilgili şikayetlerle sık karşılaşılmaktadır. Tiroid hastalıkları; tiroid bezinde büyüme guatr ya da tiroidin çalışmasındaki bozulmalar şeklinde hipertiroidi ve hipotiroidi görülmektedir. Tiroid, boynun ön bölgesinde iki taraflı olarak yerleşmiş, kelebek şeklinde bir iç salgı bezidir. Salgıladığı hormonlarla T3, T4 vücudumuzda birçok görevin yapılmasını sağlayan tiroid bezinin hastalıkları, pek çok organın çalışmasını da etkiler. En sık görülen tiroid hastalıkları Guatr Tiroid bezinin büyümesine guatr’ denilmektedir. Guatr çeşitli nedenlerle ortaya çıkmakla birlikte, özellikle iyot eksikliği başlıca neden olarak bilinmektedir. Ayrıca tiroid bezinin, iyot eksikliği haricinde büyüdüğü başka rahatsızlıklar da vardır hashimato, graves hastalıkları gibi. Bunlar dışında sık rastlanan bir diğer grup ise nodüler guatrdır. Bu rahatsızlıkta, tiroid bezi içinde bir ya da birkaç tane nodül, tiroidin büyümesine sebep olmaktadır. Nadir olarak nodüller, tiroid kanserine de yol açabilmektedir. Hipertroidi Tiroid bezinin fazla tiroid hormonu üretmesi nedeniyle ortaya çıkar. Aşırı tiroid üretimiyle hızlanan metabolizma sonucu hastada çarpıntı, ritm bozuklukları, sinirlilik, kilo kaybı, uyku bozuklukları, aşırı tuvalete çıkma gibi belirtiler görülür. Hipotroidi Tiroid hormonunun az salgılanması nedeniyle ortaya çıkar. Bu durumda metabolizma yavaşladığı için hastada kilo alma, yorgunluk, uyku sorunları, depresyon, kabızlık ve kadınlarda ovülasyon yumurtlama bozukluğu şikayetlerinden bir ya da birkaçı görülmektedir. Hashimoto hastalığı Kişinin bağışıklık sisteminin neden olduğu bu tiroid hastalığı, aynı zamanda hipotiroidinin en sık sebeplerinden birisidir. Hastalık nedeni ile tiroid bezinden hormon üretimi azalmakta, bunu takiben tiroid bezi daha fazla hormon yapması için uyarılmaktadır. Bu da tiroid bezinin büyümesine yol açmaktadır. Hashimoto hastalığı, 20-40 yaş arası kadınlarda daha sık görülmektedir. Graves hastalığı Hashimoto gibi vücudun kendi bağışıklık sistemiyle otoimmün sistemle ilgili olan bu rahatsızlık da, hipertiroidinin gelişmesinin en sık sebeplerinden biridir. Hastalıkta tiroid hücrelerine karşı oluşan antikorlar, tiroid bezini aşırı hormon yapması için uyarmaktadır. Bu da yine tiroid bezinin büyümesine yol açar. Tedavi Tiroid hastalıkları metabolizmayı etkilediği için birçok hastalıkla karıştırılmaktadır. Kimi zaman çarpıntı şikayetiyle kalp uzmanına başvuran ya da depresyon nedeniyle tedavi alan bir hastanın bu yakınmalarının altında tiroid hastalıkları yatabilmektedir. Tanı için hastanın şikayetlerinin iyi dinlenmesi, kanda hormon değerlerinin T3,T4, TSH ölçülmesi, muayene ve ultrasonografi gibi yöntemler kullanılmaktadır. Kanser şüphesi taşıyan nodüllerde ise tanı için ince iğne aspirasyon biyopsisi’ kullanılmaktadır. Tiroid rahatsızlığı tanısı alan bir hastaya, hastalığın cinsine göre üç tedavi yöntemi uygulanmaktadır. Bu tedaviler; ilaç tedavisi’ vücudun üretmediği tiroid hormonları dışarıdan verilir, halk arasında atom tedavisi’ olarak da bilinen radyoaktif iyot tedavisi’ ve cerrahi tedavi’ olarak planlanmaktadır.

tiroit bezleri neden çok çalışır